De fitnessrevolutie keert terug naar haar roots

World Fitness Project wil de sport opnieuw bouwen rond de community. Daarmee stelt het een ongemakkelijke vraag: draait de toekomst van fitness om de besten ter wereld, of om de mensen die zelf op de vloer staan?

De toekomst van competitieve fitness wordt misschien niet bepaald door de atleten die de zwaarste gewichten tillen of de snelste tijden neerzetten. Misschien draait het om een minder spectaculaire vraag: hoeveel mensen willen er nog komen kijken?

Dat is de inzet van de nieuwe koers van het World Fitness Project (WFP). De organisatie wil in 2027 het zwaartepunt van haar competities verleggen. Niet langer staat uitsluitend de elite centraal; ook de bredere fitnesscommunity moet een hoofdrol krijgen. Amateurs, teams, masters en jonge atleten moeten niet alleen kunnen deelnemen, maar ook het gevoel krijgen dat ze onderdeel zijn van het grotere verhaal.

De gedachte is eenvoudig. Wie meer mensen het gevoel geeft dat de sport ook van hen is, kan meer deelnemers aantrekken. Die deelnemers brengen supporters mee, zorgen voor publiek en geven sponsors en lokale ondernemers een reden om betrokken te blijven. Maar achter die strategie schuilt een grotere vraag: kan een sport die haar aantrekkingskracht ontleent aan uitzonderlijke prestaties juist groeien door gewone sporters nadrukkelijker in beeld te brengen?

Jason Ansley, president van het World Fitness Project, denkt van wel. Volgens hem is de belangstelling voor wedstrijden die niet uitmonden in een seizoensfinale afgenomen. Drie dagen lang naar een tourstop kijken, zonder dat er een kampioenschap op het spel staat, is voor een deel van het publiek niet langer voldoende.

‘Ik denk niet dat mensen nog willen zitten en kijken’, stelt Ansley.

Het is een opmerkelijke constatering voor een organisatie die juist een publiek wil opbouwen rond het kijken naar fitness. Maar het is ook een zakelijke diagnose: als de elite alleen niet langer genoeg is om de tribunes te vullen, moet de sport haar aantrekkingskracht verbreden.

Van topsport naar totaalbeleving

Ansley baseert zijn visie mede op zijn ervaring met de Monster Games, een competitie met een sterke communitybasis. Hij wijst op de editie die samenviel met de CrossFit Games. Ondanks die concurrentie groeide het evenement volgens hem met 11 procent in bezoekersaantallen. Ook het aantal deelnemers en kwalificanten nam toe.

Voor Ansley was dat een signaal dat de sport aan het veranderen is. De beste atleten blijven belangrijk, maar zij hoeven niet langer het hele evenement te definiëren.

De nieuwe WFP-structuur moet die gedachte vertalen naar een internationaal wedstrijdseizoen. In 2027 wil de organisatie tien evenementen wereldwijd uitlichten, verspreid over de periode van april tot november. Die wedstrijden moeten uitmonden in het World Fitness Championship. Niet alleen individuele elite-atleten kunnen zich daarvoor kwalificeren; ook verschillende communitydivisies krijgen een route naar de finale.

‘We willen dat mensen uit al die divisies, van over de hele wereld, vertegenwoordigd zijn’, zegt Ansley.

Het doel is om de sfeer van een grote communitywedstrijd naar het kampioenschap zelf te brengen. Ansley noemt als voorbeeld een intermediate vrouwenteam dat zich kan kwalificeren voor de finale en daar zijn regio vertegenwoordigt. Het lijkt een klein detail, maar het markeert een fundamentele verschuiving. Het kampioenschap moet niet alleen een podium zijn voor bekende namen. Het moet ook een bestemming worden voor sporters die hun fitnessleven hebben opgebouwd in lokale gyms, regionale wedstrijden en de ambitie om verder te komen.

De geplande divisies omvatten onder meer elite-individuen en -teams, pairs, masters, intermediate en scaled. Ook komt er een programma voor jongeren en jongvolwassenen onder de naam NextG. Daarmee wil WFP een gat dichten dat volgens Ansley ontstaat na de tienercompetities. Sporters die de teenage-divisie ontgroeien, maar nog niet tot de elite behoren, moeten een plek krijgen waar ze competitief kunnen blijven.

De breedte is onderdeel van het businessmodel. Meer divisies betekenen meer potentiële deelnemers. Deelnemers brengen supporters mee. Een groter deelnemersveld kan lokale leveranciers en sponsors meer waarde bieden. Het evenement wordt zo niet alleen een wedstrijd tussen een kleine groep professionals, maar een ontmoetingsplaats voor een veel grotere sportgemeenschap.

‘We willen dat iedereen komt opdagen en dat we een evenement hebben met duizend atleten’, zegt Ansley. ‘Daar proberen we naartoe te werken.’

De economie van erbij horen

De nieuwe koers is niet alleen een ideologische keuze. Het is ook een commerciële strategie.

Een professioneel fitness-evenement heeft publiek nodig, maar ook deelnemers die bereid zijn te reizen, inschrijfgeld te betalen, supporters mee te nemen en het jaar daarop terug te keren. Een communitywedstrijd genereert een andere vorm van waarde dan een evenement dat uitsluitend om de elite draait. De deelnemers zijn niet alleen toeschouwers: ze zijn tegelijkertijd sporters, klanten en ambassadeurs.

Ansley benadrukt dat communitydeelname waarde oplevert voor leveranciers en merken, mensen naar de tribunes brengt en het evenement nieuw leven kan inblazen. WFP probeert die voordelen onderdeel te maken van de opzet van het kampioenschap, in plaats van ze volledig over te laten aan de individuele organisatoren.

Maar hoe groter het evenement, hoe ingewikkelder de uitvoering. Een wedstrijd met honderden of duizenden atleten vraagt om meer dan extra ruimte op de vloer. Ook de manier waarop het evenement wordt gevolgd, moet veranderen.

WFP wil alle divisies streamen. Dat klinkt als een logische stap om de sport toegankelijker te maken. Familieleden, vrienden en supporters kunnen zo ook op afstand hun atleten volgen. Maar er ligt een lastiger vraag onder: hoeveel mensen willen daadwerkelijk urenlang kijken naar deelnemers die ze niet kennen?

Een camera die op afstand een workout registreert, maakt een onbekende sporter niet vanzelf interessant. Daarvoor is context nodig. Wie is de atleet? Wat staat er op het spel? Waarom is deze prestatie bijzonder? De aantrekkingskracht van sport zit niet alleen in de uitslag, maar ook in de verhalen die zich tijdens de wedstrijd ontwikkelen.

Dat is een bekend principe in de sportjournalistiek, maar het wordt ingewikkeld wanneer een evenement honderden deelnemers bevat. Het vraagt om sterke productie, herkenbare persoonlijkheden en commentaar dat het publiek meeneemt in de wedstrijd. Een livestream is nog geen verhaal.

Daarmee komt WFP voor een tweede uitdaging te staan. De organisatie wil de sport toegankelijk maken, maar kwalitatieve uitzendingen kosten geld. Tijdens gesprekken over de plannen is ook de mogelijkheid van betaalde streams genoemd. Een prijs van vijf dollar voor een evenement kwam daarbij ter sprake, maar is geen bevestigd beleid van WFP.

De spanning is duidelijk: gratis toegang kan de community versterken, terwijl betaalde uitzendingen nodig kunnen zijn om de productie te bekostigen. En een sport die meer mensen wil bereiken, moet bepalen voor wie ze de uitzending maakt. Voor de atleet en diens familie? Voor de fan die alle wedstrijden volgt? Of voor de toevallige kijker die eerst een goed verhaal nodig heeft om geïnteresseerd te raken?

Wat betekent dit voor de professionals?

WFP neemt geen afscheid van de elite. De beste atleten blijven zich kwalificeren voor het World Fitness Championship, en Ansley benadrukt dat de professionele divisies belangrijk blijven. De vraag is wel of de bredere communitystructuur het eliteproduct sterker maakt — of dat aandacht en middelen straks over te veel onderdelen worden verdeeld.

Een belangrijk onderdeel van die puzzel is het prijzengeld. Ansley heeft aangegeven dat WFP werkt aan een verdere uitwerking van de financiële structuur. Daarbij wil de organisatie niet alleen de winnaar belonen, maar ook de atleten die daar net onder eindigen. Het doel is om de kloof tussen de eerste en tweede plaats niet onnodig groot te maken en de uitbetalingen breder te verdelen.

De exacte bedragen zijn nog niet bevestigd. Dat is geen detail. Voor professionele atleten bepaalt het prijzengeld mede of deelname de investering in training, reizen en gemiste inkomsten waard is.

WFP probeert daarmee twee groepen tegelijk te bedienen. De community-atleet moet het gevoel krijgen dat het kampioenschap bereikbaar is. De elite-atleet moet het zien als een serieuze professionele bestemming. Die ambities kunnen elkaar versterken, maar ze kunnen ook botsen. Beide groepen vragen om geld, productiekwaliteit en aandacht.

De organisatie staat dus voor een delicate balans: de sport toegankelijker maken zonder haar professionele top te verzwakken.

Een andere definitie van fitness

De plannen voor 2027 laten zich het best begrijpen als een experiment met de vraag waar competitieve fitness eigenlijk voor bedoeld is.

In het traditionele model staat de elite centraal. De rest van de community kijkt toe. WFP stelt een andere verhouding voor: de community vormt de basis, terwijl de elite het hoogtepunt blijft van een veel breder evenement.

Dat garandeert geen groter publiek. De observatie dat de belangstelling voor niet-finale tourstops is afgenomen, is vooralsnog vooral een inschatting van Ansley. De groei bij de Monster Games is een interessant voorbeeld, maar bewijst op zichzelf niet dat de hele sport dezelfde ontwikkeling doormaakt. En een groter deelnemersveld betekent niet automatisch dat een evenement ook aantrekkelijker wordt om naar te kijken.

Toch raakt WFP aan een wezenlijke vraag. Veel sporten zijn gebouwd als een piramide: een brede basis van deelnemers ondersteunt een kleine top van professionals. In competitieve fitness is die top vaak als het product gepresenteerd. WFP gokt erop dat de basis zelf óók het product kan zijn.

Als die strategie werkt, wordt het kampioenschap meer dan een showcase voor de fitste atleten ter wereld. Het kan een plek worden waar sporters in verschillende levensfasen en op verschillende niveaus zichzelf vertegenwoordigd zien. Een evenement waarin de uitslag betekenis krijgt doordat veel meer mensen er persoonlijk bij betrokken zijn.

De revolutie hoeft dan niet te draaien om fitness groter, sneller of exclusiever te maken. Misschien gaat het er juist om dat de sport weer van meer mensen wordt.

Dat is de belofte van WFP’s nieuwe seizoen. Of die belofte wordt waargemaakt, hangt niet alleen af van hoeveel atleten zich kwalificeren. Het zal er vooral om gaan of de organisatie deelname kan omzetten in een aantrekkelijk evenement — en in een duurzaam businessmodel.