BurpeeTalk Original
Niet Hun Lichaam, Maar Hun Prestatie
Er zijn momenten waarop een sport zichzelf in de spiegel durft aan te kijken. Niet om records te vieren of inkomsten te tellen, maar om een ongemakkelijke vraag te stellen: wat zien we eigenlijk wanneer we naar vrouwelijke atleten kijken?
Met de publicatie van Raising the Bar heeft de European Broadcasting Union (EBU) precies dat gedaan. Het document, opgesteld in samenwerking met olympische topatletes als Holly Bradshaw, Ivana Španović en Blanka Vlašić, is een opmerkelijke erkenning dat de manier waarop sport wordt gefilmd niet neutraal is. Camera's vertellen verhalen. De vraag is welk verhaal ze vertellen. [EBU_Sport_...ng_the_bar | PDF]
De kern van het rapport is eenvoudig: richt de camera op prestatie, techniek en emotie, niet op lichaamsdelen. Vermijd lage camerastandpunten, onnodige slow motion en ingezoomde beelden die weinig toevoegen aan het begrip van de sport maar wel bijdragen aan seksualisering van vrouwelijke atleten. [EBU_Sport_...ng_the_bar | PDF]
Dat klinkt vanzelfsprekend.
En toch voelt het revolutionair.
De vertaling naar CrossFit
Want als er één sport is waar deze discussie thuishoort, dan is het CrossFit.
CrossFit presenteert zichzelf graag als de meest meritocratische sport ter wereld. Gewicht op de stang liegt niet. De klok kent geen voorkeur. Een vrouw die 140 kilo clean-and-jerkt of 100 chest-to-bar pull-ups voltooit, verdient respect op exact dezelfde manier als een man.
Maar kijk naar de uitzendingen van de CrossFit Games, semifinals of grote evenementen, en er ontstaat soms een ongemakkelijke spanning tussen dat ideaal en de werkelijkheid.
CrossFit-atletes dragen functionele sportkleding. Dat moet ook. Je kunt geen zware snatches, handstand walks of rope climbs uitvoeren in een trainingspak uit de jaren tachtig. Maar juist daardoor worden camerakeuzes belangrijk.
Wanneer een camera laag achter een atlete staat tijdens wall balls.
Wanneer slow motion eindeloos wordt herhaald tijdens box jumps.
Wanneer close-ups van vermoeidheid en lichaamshouding meer zendtijd krijgen dan de technische uitvoering van een lift.
Dan verschuift de aandacht ongemerkt van wat iemand doet naar hoe iemand eruitziet.
Precies dat probleem beschrijft de EBU voor de atletiek. [EBU_Sport_...ng_the_bar | PDF]
Het argument van de puristen
Critici zullen zeggen dat CrossFit anders is.
CrossFit draait immers om het lichaam. Om spierkracht. Om fysieke capaciteit.
Dat klopt.
Maar de atletiek draait ook om het lichaam. Een polsstokhoogspringer, verspringster of hordeloopster kan niet bestaan zonder uitzonderlijke fysieke eigenschappen. Toch concludeert de EBU dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen het tonen van atletische prestaties en het exploiteren van beelden die vooral aandacht trekken vanwege hun seksuele connotatie. [EBU_Sport_...ng_the_bar | PDF]
Die les is rechtstreeks toepasbaar op CrossFit.
Sterker nog: misschien is ze daar nog relevanter.
Wat missen we eigenlijk?
De ironie is dat betere cameravoering niet alleen respectvoller zou zijn.
Ze zou ook interessanter zijn.
De EBU wijst er herhaaldelijk op dat de meest informatieve camerahoeken vaak dezelfde zijn als de meest waardige. Camera's die de aanloop, techniek, timing en beweging laten zien, leveren méér inzicht op voor kijkers en commentatoren. [EBU_Sport_...ng_the_bar | PDF]
Vertaal dat naar CrossFit.
Waarom zien we niet vaker:
- de voetplaatsing tijdens een zware split jerk?
- de heupextensie bij een snatch?
- de transitie-efficiëntie tussen oefeningen?
- de pacing-strategie tijdens een chipper?
- biomechanische analyses van roeien of ski-erg?
De sport heeft een schat aan technische complexiteit. Toch kiest de regie soms voor dramatische close-ups die emotioneel werken, maar weinig uitleg geven.
CrossFit wil serieus genomen worden als topsport.
Dan moet de uitzending zich ook gedragen als topsportjournalistiek.
Wat betekent dit voor vrouwelijke atleten?
Voor vrouwelijke CrossFit-atleten zou zo'n benadering meer betekenen dan alleen "nettere" beelden.
Het zou een verschuiving betekenen in de manier waarop succes wordt gedefinieerd.
Niet langer:
"Kijk hoe fit ze eruitziet."
Maar:
"Kijk hoe briljant zij haar wedstrijd uitvoert."
Dat verschil lijkt klein.
Het is gigantisch.
Atletes zoals Tia-Clair Toomey, Laura Horvath, Emma Lawson of Arielle Loewen hebben hun positie niet bereikt vanwege hun uiterlijk. Ze behoren tot de meest veelzijdige sporters ter wereld. Hun verhaal ligt in trainingsvolume, tactiek, techniek, herstel en mentale weerbaarheid.
Daar zou de camera het over moeten hebben.
Zou dit in CrossFit ook moeten?
Mijn antwoord is ondubbelzinnig: ja.
Niet omdat CrossFit een probleem heeft dat groter is dan andere sporten.
Maar omdat CrossFit een kans heeft om beter te zijn.
De EBU-richtlijnen zijn geen censuur. Ze verbieden geen beelden. Ze vragen regisseurs simpelweg om zichzelf één vraag te stellen:
"Helpt deze opname de kijker de sport beter te begrijpen?" [EBU_Sport_...ng_the_bar | PDF]
Als het antwoord nee is, waarom gebruik je haar dan?
Dat is een vraag die iedere CrossFit-organisatie, van de lokale competitie tot de CrossFit Games, zichzelf zou moeten stellen.
Want uiteindelijk kijken fans niet naar vrouwelijke CrossFit-atleten omdat zij vrouwen zijn.
Ze kijken omdat zij buitengewone atleten zijn.
En wanneer de camera datzelfde uitgangspunt kiest, wint iedereen. Misschien wel vooral de sport zelf
